Przyjęcie i wydanie towaru przez przewoźnika. Kiedy zaczyna się odpowiedzialność przy załadunku i rozładunku?

Ten artykuł przeczytasz w 5 minut

Mogłoby się wydawać, że załadunek i rozładunek pojazdu to niezwykle banalne czynności. Jednak wiążą się z nimi problemy prawne i faktyczne. Jak się przed nimi ustrzec?

Przyjęcie i wydanie towaru przez przewoźnika. Kiedy zaczyna się odpowiedzialność przy załadunku i rozładunku?
Fot. Bartosz Wawryszuk

Załadunek i rozładunek towarów to jedne z dwóch podstawowych i nieodłącznych czynności wykonywanych podczas każdego zlecenia transportowego. Z pozoru proste, jednakże wciąż wywołujące wiele problemów natury prawnej i faktycznej, a przy tym często wykorzystywane do bezpodstawnego obciążania przewoźników. W szczególności wtedy, gdy podczas czynności załadunkowych lub rozładunkowych dojdzie do powstania szkody.

Liczne zawiłości związane z czynnościami załadunkowymi i rozładunkowymi wynikają z faktu, że ani ustawa Prawo przewozowe, ani Konwencja CMR nie definiują ich w bezpośredni sposób. Co więcej, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe, jeżeli umowa lub przepis szczególny nie stanowią inaczej, czynności ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy.

A zatem przepisy krajowe nie nakładają na przewoźników obowiązku ich wykonywania, chyba że będzie wynikać to z zawartej ze zleceniodawcą umowy lub przepisu szczególnego. Konwencja CMR nie wskazuje natomiast wcale, kto jest odpowiedzialny za załadunek i rozładunek.

Załadunek i rozładunek – definicje

Przez załadunek należy rozumieć zespół czynności związanych z umieszczaniem towarów we wskazanym do wykonania zlecenia środku transportu. Składa się na niego w szczególności dostarczenie przesyłek do magazynu, w którym mają zostać załadowane, umieszczenie ich we wnętrzu pojazdu wraz z ich odpowiednim rozmieszczeniem, a także zgodne z wymogami zabezpieczenie ładunku.

Rozładunkiem są z kolei czynności mające na celu wyjęcie transportowanego towaru ze środka pojazdu wraz z poprzedzającym je odbezpieczeniem ładunku, a następnie umieszczenie przesyłek w bliskiej lokalizacji od środka transportu, w którym zostały przywiezione.

Przyjęcie towaru kluczowym momentem

Wprawdzie zarówno ustawa Prawo przewozowe, jak i Konwencja CMR nie poświęcają szczególnej uwagi czynnościom załadunkowym, to jednak wskazują na granice odpowiedzialności przewoźnika.

Pierwszy z przywołanych aktów prawnych robi to w art. 65 ust. 1, który mówi, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki.

Odpowiedzialność przewoźnika w Konwencji CMR

Zakres odpowiedzialności przewoźnika w przepisach Konwencji CMR został natomiast określony w art. 17 ust. 1, zgodnie z którego treścią przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy.

Na podstawie powyższych artykułów widzimy, że kluczowy dla ustalenia odpowiedzialności przewoźnika za szkodę w transporcie powstałą na etapie załadunku (rozładunku) pozostaje moment przyjęcia towaru (wydania) przez niego.

Odpowiedzialność przewoźnika należy zawsze wiązać z pieczą nad towarem, którą sprawuje on co do zasady w czasie wykonywania przewozu. Gdyby jednak z umowy wynikało, że to na nim spoczywa obowiązek dokonania załadunku towaru, w takiej sytuacji można przyjąć, że momentem przyjęcia towaru będzie rozpoczęcie czynności załadunkowych, na które zostanie rozszerzona piecza.

W innych przypadkach, czyli gdy załadunek spoczywa na nadawcy lub odbiorcy, przyjęcie przesyłki nastąpi dopiero po zakończeniu czynności załadunkowych wykonywanych przez uprawnionego.

Szkoda w transporcie podczas czynności załadunkowych

Analizując odpowiedzialność przewoźnika za szkodę w transporcie powstałą podczas czynności załadunkowych, należy zatem w pierwszej kolejności ustalić, kto był zobowiązany do ich przeprowadzenia.

Jeśli obowiązek ten nie spoczywał na przewoźniku, znaczenie będzie mieć to, czy w chwili, w której doszło do powstania szkody, nadawca ukończył już wszystkie czynności załadunkowe, czy też był dopiero w ich trakcie. Następnie, czy nastąpiło formalne przejęcie towaru od nadawcy, skutkujące – co zostało wskazane powyżej – przeniesieniem odpowiedzialności za towar na przewoźnika.

Przewoźnik może zostać skutecznie pociągnięty do odpowiedzialności za szkodę w przesyłce powstałą na etapie załadunku i rozładunku tylko wtedy, gdy obowiązek dokonania tych czynności został potwierdzony w umowie ze zleceniodawcą.

W przypadku innej, nie pisemnej formy zobowiązania lub upoważnienia przewoźnika do przeprowadzenia załadunku lub rozładunku, w momencie wystąpienia sporu zachodzi ryzyko, że nie zostanie ona potwierdzona.

Aby uzyskać odszkodowanie od ubezpieczyciela, konieczne jest także posiadanie odpowiedniego ubezpieczenia OCP rozszerzonego o szkody w transporcie, które mogą powstać przy wykonywaniu czynności załadunkowych. Tylko w ten sposób przewoźnik jest w stanie maksymalnie zabezpieczyć się na wypadek niespodziewanych zdarzeń.

Najpopularniejsze
Komentarze
0 Komentarzy
Użytkownik usunięty